§ 22. Opis konstrukcji teodolitu.

     Teodolit jest przyrządem do mierzenia kątów poziomych. Przez wyposażenie go w specjalne części dodatkowe można go również zastosować do pomiaru kątów pionowych i do niwelacji geometrycznej. Taki teodolit nazywamy uniwersalnym.
     Teodolit składa się z czterech zasadniczych części; l) spodarki, 2) limbusa, 3) alhidady i 4) lunety.
     Dolna część przyrządu, zwana spodarką, składa się z trójramiehnej podstawki z trzema śrubami nastawowymi, na których opierają się ramiona, Trójramienna podstawa przechodzi wyżej w wydrążony stożkowo walec (BB na rys, 96). W wydrążeniu tym spoczywa stożkowa oś alhidady, zwana osią pionową instrumentu DD, U góry walec przechodzi w krążek L o stożkowe ściętym posrebrzanym obwodzie z podziałem na stopnie, zwany l i m b u s e m. Z osią pionową instrumentu połączony jest krążek z dwoma noniuszami do odczytywania stopni, zwany alhidadą, Na dwóch nóżkach, połączonych z alhidadą, spoczywa oś obrotu lunety (yy na rys. 96).

      W czasie pomiaru ustawia się cały przyrząd na słupku lub na statywie, skadającym się z głowicy i 3 nóżek (l i 2 na rys. 97). W środku głowicy jest kilkucentymetrowy otwór, przez który przechodzi śruba do przykręcania przyrządu (3 na rys, 97). Otwór ten jest większy od średnicy śruby, przez co centryczne ustawienie instrumentu nad punktem w polu jest ułatwione. Śruba do przymocowania przyrządu do statywu ma na dolnym końcu haczyk do zawieszania pionka (4 na rys. 97).