Rys historyczny

Strona początkowa

    Początki szkolnictwa leśnego w Białowieży należy przypadają na okres międzywojenny. 

Miała charakter niższej szkoły zawodowej; kształciła kandydatów w wieku 17 –20 lat, którzy posiadali wykształcenie na poziomie siedmiu klas szkoły powszechnej .Warunkiem przyjęcia do szkoły było odbycie co najmniej rocznej praktyki w Lasach Państwowych. Program nauczania obejmował :
1. botanikę ,
2. hodowlę lasu ,
3. urządzanie lasu ,
4. pomiar drzew i drzewostanów ,
5. użytkowanie lasu ,
6. zasady administracji i biurowości w Lasach Państwowych,
oraz niektóre przedmioty ogólnokształcące (język polski i matematyka , które wymagane były podczas egzaminu wstępnego). Nauka trwała dwa lata: 11 miesięcy wykładów i 1 rok praktyki w lesie, po odbyciu której absolwenci otrzymywali świadectwo ukończenia szkoły. Nauka była bezpłatna. Uczniowie mieli obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt i wyżywienie w internacie szkolnym. Internat był przygotowany na 35 osób. Szkoła posiadała własne stowarzyszenie “Brać Puszczańską”, własny sztandar, bibliotekę, zespoły artystyczne (teatralny i muzyczny –orkiestrę smyczkową ) oraz urządzenia sportowe.

    Szkoła funkcjonowała do końca lipca 1936 r. Ci z kandydatów, którzy zdali egzaminy i mieli być przyjęci na rok szkolny 1936/37 otrzymali przydziały do innych szkół (w Morgoninie , Bolechowie i w Cieszynie).
    Po drugiej wojnie światowej zaistniała pilna konieczność odbudowania kadry pracowników leśnych. Napływ fachowców z innych stron Polski był niewystarczający. Zgłaszający się do pracy często nie mieli potrzebnych kwalifikacji do wykonywania trudnego zawodu leśnika. Byli to jednakże ludzie, którzy wyróżniali się pewną szczególną, w tym zawodzie niezbędną cechą :zamiłowaniem do lasu. Należało ich jak najszybciej przeszkolić na, co prawda, krótkotrwałych lecz intensywnych kursach. W tym celu na wiosnę roku 1946 z inicjatywy ówczesnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku został zorganizowany w Białowieży ośrodek szkoleniowy. W pierwszym okresie swojej działalności Ośrodek Szkolenia Robotników Leśnych w Białowieży zajmował budynek dawnej stajni carskiej w Parku Pałacowym (dziś hotel PTTK) a następnie został przeniesiony do przedwojennej bursy szkolnej, która mieściła się w Parku Dyrekcyjnym. Budynek bursy szkolnej wybudowano w okresie międzywojennym z przeznaczeniem dla dzieci pracowników lasów mieszkających w niemałym często oddaleniu od siedziby szkoły w Białowieży, która miała w porównaniu do innych wyższy stopień zorganizowania (była to 7-letnia szkoła powszechna).
   Dyrektorem ośrodka był w latach 1947/48 Ryszard Żywno.a od roku 1948 pełnił te obowiązki inż. Zygmunt Sokołowski. Ośrodek kształcił drwali, gajowych i na 4-miesięcznych kursach –leśniczych.
    W dniu 10 kwietnia 1951 roku na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa ,które realizowało uchwałę Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dn.15 marca 1949 roku w sprawie reorganizacji administracji lasów państwowych, przemianowano Ośrodek Szkolenia Robotników Leśnych w Białowieży na Państwowy Leśny Ośrodek Szkoleniowy w Białowieży.
    Na bazie Ośrodka Szkolenia Robotników Leśnych w Białowieży i zreorganizowanego Państwowego Ośrodka Szkoleniowego uruchomiono w Białowieży klasy filialne Liceum Leśnego I-go stopnia w Zwierzyńcu. W tej szkole, która nie była samodzielna, nie miała osobowości prawnej uczyły się 3 roczniki młodzieży. Były to lata 1948/49 ,1949/50 ,1950/51.
    W dniu 15 października 1951 roku na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa w sprawie zmiany i ustalania nazw oraz przemianowania jednostek szkolenia zawodowego podległych resortowi leśnictwa, które realizowało uchwałę Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dn.15 marca 1949 roku i Rozporządzenia Rady Ministrów z dn.1 sierpnia 1951 roku przemianowano Państwowy Leśny Ośrodek Szkoleniowy w Białowieży na Technikum Leśne w Białowieży. Pierwszym dyrektorem szkoły był inż. Zygmunt Sokołowski. Funkcję dyrektora szkoły pełnił do 31.08.1952 r, w którym objął stanowisko dyrektora Technikum Leśnego w Goraju.

Kolejnymi dyrektorami Technikum Leśnego w Białowieży byli:

    Zasługi dyrektora szkoły inż. Tadeusza Mokrzyckiego są oczywiste. Nie można jednakże pominąć zaangażowania, pracy, zapału ówczesnego grona pedagogicznego, pracowników obsługi, administracji.
    Ówczesne grono pedagogiczne to była wspaniała, zaangażowana grupa nauczycieli, od których przybywający młodzi pracownicy mogli się nauczyć trudnej sztuki wychowywania i nauczania młodzieży. Wielu z nich mieszka nadal w Białowieży i interesuje się życiem szkoły służąc radą i pomocą.
    Brakuje nam osób, o których nie zapomną zarówno absolwenci jak i koledzy z pracy, a z którymi łączy się historia naszej szkoły:
    - mgr Marian Czwojdrak, mgr inż. Zdzisław Nowak, mgr Wiktor Waszkiewicz, i z młodszego pokolenia inż. Tadeusz Poletyło.
    Realizacji tych wszystkich inwestycji nie odbyłaby się bez uczniów, którzy skończyli naukę w latach 1966, 1967, 1968, 1974, 1975, 1977, 1978. Jest to młodzież, która poświęciła swój czas, swoją młodzieńczą siłę, energię. Mogą oni powiedzieć to myśmy budowali, to tez jest nasze dzieło.
    W latach późniejszych większych nowych inwestycji nie prowadzono. Wyjątkiem była budowa dwóch budynków mieszkalnych dla nauczycieli czterorodzinnych, dwupoziomowych, których budowę zakończono w roku 1987. Po wybudowaniu białowieskiej oczyszczalni ścieków szkolną oczyszczalnię zlikwidowano podłączając się do centralnego kolektora. Ostatnią znaczącą inwestycją szkolną była modernizacja kotłowni centralnego ogrzewania. Korzystając z ekologicznych funduszy pomocowych przebudowano w roku 1997 istniejącą tradycyjną kotłownię opalaną węglem na opalaną olejem opałowym.
    W czasie swojej 50-letniej historii szkoła miała różny stopień zorganizowania. Od momentu jej powstania było to bądź cztero, bądź pięcioletnie technikum leśne. Ponadto:

-1956r.  - przy Technikum Leśnym w Białowieży zostaje otworzony przez SITLID (Stowarzyszenie Inżynierów Techników Leśnych i Drzewiarzy) przy NOT (Naczelnej Organizacji Technicznej) w Warszawie ośrodek konsultacyjny dla pracowników administracji leśnej na stopień technika leśnego, którego działalność trwała do roku 1967. W następnych latach ośrodki konsultacyjne zostały zorganizowane przy Okręgowych Zarządach Lasów Państwowych w Białymstoku, Olsztynie i Radomiu, ale egzaminy eksternistyczne odbywały się jeszcze W Technikum Leśnym do 1969r.Kierownikiem ośrodka był inż. Tadeusz Mokrzycki.

- 1956r. - uruchomiono (Zarządzenie nr 499 Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 października1956) Wydział Zaoczny Technikum Leśnego w Białowieży. Jego pierwszym kierownikiem był inż. Zdzisław Mikołajczyk, drugim Stanisław Urban, w latach następnych zastępca do spraw szkolenia zawodowego mgr Marian Czwojdrak.

- 1975r. - Na wniosek Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych (OZLP) w Białymstoku utworzono trzyletnią Zasadniczą Szkołę Zawodową o specjalności : operator maszyn i urządzeń leśnych.

- 1976r. - zostaje utworzone Średnie Studium Zawodowe o kierunku leśnym.

- 1979r. - zostaje utworzona Zasadnicza Szkoła Leśna w zawodzie leśnik.

- 1992r. - powołana została Państwowa Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzania egzaminów eksternistycznych z zakresu nauczania technikum zawodowego dla dorosłych.

- 1999r. - utworzona została Policealną Szkołę Leśną oraz Zaoczne Technikum Leśne dla dorosłych oraz Zaoczna Policealna Szkoła Leśna dla dorosłych.

Organy prowadzące szkołę:
    Do 1.01.99r kadry dla leśnictwa, poza wyższymi uczelniami, kształcone były w leśnych średnich i zasadniczych szkołach zawodowych prowadzonych przez Ministra Ochrony Środowiska , Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, za pośrednictwem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Dyrektor Generalny prowadził 13 szkół leśnych.
    Ważnym osiągnięciem Lasów Państwowych było stworzenie unikalnej w europejskim leśnictwie bazy dla praktycznej nauki zawodu.
    Zgodnie z zarządzeniem NR 15 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, nadleśnictwa na terenie których znajdują się szkoły, organizujące i prowadzące praktyczną naukę zawodu dla uczniów, nazwane zostały nadleśnictwami dydaktycznymi. Nadleśnictwem dydaktycznym tej szkoły było zawsze Nadleśnictwo Białowieża.
    Niewątpliwą zasługą LP było to, że dbały o równomierny i wysoki poziom kształcenia, poprzez jednolity nadzór pedagogiczny. Organizowanie przez wydział Kadr i Szkolenia Zawodowego DGLP współzawodnictwa i rankingów średnich szkół leśnych nie pozwalały nauczycielom i uczniom ani na moment zapomnieć o pogłębianiu wiedzy, czytelnictwa prasy leśnej, kultywowaniu tradycji zawodowych leśników i myśliwych, tworzeniu i budowaniu szkolnej bazy pomocy dydaktycznych, współzawodnictwie sportowym, spotkań literackich czy przeglądach szkolnej twórczości filmowej.
    W ostatnich latach Lasy Państwowe wyposażyły swoje szkoły w drogie, lecz niezbędne dla dobrego kształcenia młodych kadr dla leśnictwa, pracownie Systemu Informatycznego Lasów Państwowych, systemu unikalnego na skalę światową i powszechnie stosowanego w leśnictwie polskim.
    Od 1.01. 1999r organem prowadzącym szkołę zostało Starostwo Powiatowe w Hajnówce.
    Nadleśnictwa dydaktyczne jeszcze współdziałają ze szkołami leśnymi ponieważ Dyrektor Generalny LP wygospodarowanymi pieniędzmi kierowanymi do nadleśnictw dydaktycznych, podtrzymuje ten znakomity system przy życiu, a kadra leśna rozumie i widzi potrzebę działania w tym zakresie.
    
    W ciągu tych 50 lat nasza szkoła zmieniała swoja nazwę:
1951r – Technikum Leśne w Białowieży
1974r – Technikum Leśne im. generała Aleksandra Wszkiewicza w Białowieży
1977r - Zespół Szkół Zawodowych Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.
1987r- Zespół Szkół Leśnych im.gen. Aleksandra Waszkiewicza w Białowieży
1992r -Zespół Szkół Leśnych w Białowieży.
    Rada Pedagogiczna Zespołu Szkół Leśnych w Białowieży w dniu 2 października 2000 roku podjęła uchwałę w sprawie nadania szkole z okazji Jubileuszu 50- lecia stosownego imienia.

Zaproponowano by przyjęła ona nazwę :

    Uzasadniono to między innymi:
Mury naszej szkoły opuściło kilka tysięcy absolwentów, którzy pracowali i pracują do dziś zagospodarowując i chroniąc lasy polskie będące niezaprzeczalnym składnikiem dziedzictwa narodowego. Dlatego też w uznaniu leśników, ich heroizmu w czasie wojny i okupacji, poświęcenia w powojennej odbudowie, dla ich wkładu pracy dawniej i dziś w należyte funkcjonowanie gospodarcze i kulturowe lasów i w ich ochronę wnioskujemy jak wyżej.
    Uchwałą nr XXIII/125/2001 Rady Powiatu Hajnowskiego z dnia 25 stycznia 2001r nadaje się Zespołowi Szkół Leśnych w Białowieży imię “Leśników polskich”. Nazwa ta świadczyć ma też o tym, że szkoła w Białowieży zawsze była związana z leśnictwem i chce być dalej z nim związana.

    W historii szkoły miała miejsce szczególna uroczystość, która odbyła się w dniach 21-24 września 1974 roku w Parku Dyrekcyjnym w Białowieży w miejscowym Kościele Katolickim pw św. Teresy od Dzieciątka Jezus i w Zespole Szkół Leśnych w Białowieży . Przybyli tu na spotkanie absolwenci szkoły leśnej w Żyrowicach, by tu, w miejscu najbliżej położonym ich ukochanych kresowych Żyrowic, gdzie przed wojną w latach 1934-39 zdobywali wiedzę leśną złożyć najdroższe ich sercu pamiątki : Odznakę Wydziału Leśnego w Żyrowicach, Votum dla Obrazu Najświętszej Marii Panny Ostrobramskiej (Żyrowickiej). Podczas uroczystości wmurowano okolicznościową tablicę pamiątkową w hołdzie pomordowanym pedagogom i wychowankom szkoły i poległym w czasie II wojny światowej.
    Cudem ocalony z wojennej zawieruchy, z pietyzmem przechowywany w jednym z żeńskich domów zakonnych za naszą wschodnią granicą i odzyskany w roku 1989 sztandar żyrowickiej szkoły znalazł się w gablocie białowieskiej świątyni.
    Żyrowiacy wyrazili życzenie by mógł on towarzyszyć młodzieży technikum w szczególnie uroczystych w ich życiu chwilach.
    Obecne grono pedagogiczne to osoby, które podjęły się kontynuacji wychowania techników leśników, tak aby reprezentowali oni określony system wartości: zawodowych, moralnych i społecznych. Kształceni są nie tylko przy wykorzystaniu najnowszych zdobyczy nauki i praktyki leśnej, ale również przy wykorzystaniu wielowiekowych tradycji zawodu. Obecni nauczyciele dbają również, aby to była szkoła mundurowa, gdyż mundur leśnika jest wyrazem zawodowej jedności i symbolem przynależności do szanowanej grupy społecznej.